Опубликовано 01 апр 2019

Кайыргл Сартбаева Н. Давлесов тууралуу... #асылойлор

 

Насыр Давлесовтун жубайы да залда олтурат. Каналга катталыыздар жана конгуроочону басканды унутпаыздар! Насыр Давлесов 1929-жылы 15-мартта Чй облусуна караштуу Кемин районундагы Кара-Булак айылында трлгн. Бала чагында гармондо, мандолинада, комузда ойноп, алардын коштоосунда ырдаган. 1945-жылы Фрунзедеги М.Кркеев атындагы музыкалык-хореографиялык окуу жайынын, 1949-жылы П.И.Чайковский атындагы Москва мамлекеттик консерваториясынын дирижёрлук классында окуган. 1958-1962-жылдары К.Орозов атындагы Кыргыз мамлекеттик эл аспаптар оркетринин дирижёру, 1962-жылдан Кыргыз мамлекеттик опера жана балет театрынын дирижёру, бир эле мезгилде В.В.Маяковский атындагы Кыргыз кыз-келиндер педагогикалык институтунун музыка кафедрасынын башчысы болуп иштеген. 1968-жылы Ленинграддын Киров атындагы опера жана балет театрында сыноодон тп, "Дон Кихот" балетине дирижёрлук кылган. 1971-жылдан Кыргыз мамлекеттик искусство институтунун ректору, 1978-жылдан профессор, 1983-1985-жылдары кайрадан Кыргыз опера жана балет театрында башкы дирижёр, 1985-1994-жылдары КММИнин эл аспаптар кафедрасынын башчысы. Анын чыгармачылыгына кыргыз фольклору менен тере байланыш, музыкалык-композиторлук каражаттарынын таасындыгыжана жергиликтулг мнзд. Давлесов солисттер, хор жана симфониялык оркестр чн "Биздин жер тууралуу ыр"(1957) кантатасынын "Тблк дак" апофеозунун(1967), 300дн ашык ыр, романс жана хорлордун, "Айкл Манас" аспаптык чыгармасынын(1993), 14 кантатанынж.б. автору. "Тактеке" симфониялык бийи(1958), вокалдык-симфониялык "Селкинчек" срттмс, "Чолпонбай жннд баллада"(А.А.Александров атындагы кмш медалга арзыган), "Аста-секин, колукту" музыкалык комедиясы(1979), "Элес" симфониялык поэмасы(1988), "Курманбек" операсы(1979, либреттосу Ж.Садыковдуку), "Жаштар кантатасы"(1978), "Колоратуралык н чн концерт"(1985), "Скрипка чн каприччио"(2005), "Марш жана патриоттун ырлар"(2006) ж.б. чыгармалары кеири белгил. Кыргыз эл аспаптар оркестри чн "Токтогулдун клр" сюитасын жана башкаларды жазган. "Айнаш", "Саанчы жее", "Кыргыз жери" жана башка ырлардын, "Суусамыр рннд", "Комуз кс" аттуу дарект фильмдердин музыкасынын автору, П.Чайковскийдин "Евгений Онегин", Ж.Вердинин "Аида", М.Абдраевдин "Олжобай менен Кишимжан" операларын, К.Молчановдун "Макбет", Ж.Пуччининин "Богема", А.Хачатуряндын "Спартак", С.Прокофьевдин "Ромео жана Жульетта", М.Раухвергердин "Чолпон" балеттерин жана башка бир катар классикалык спектаклдерди койгон жана дирижёрлук кылган.